Het is jury-tijd! Morgen begint de wildlife photographer of the year jury met het jureren van de duizenden inzendingen. 15 experts gaan zich buigen over beelden uit de hele wereld. Een van de juryleden is een bekende Grasduinen fotograaf (vraag: wat is een Grasduinen fotograaf? antwoord: iemand die vaak foto’s publiceert in Grasduinen) en dus zal ik in Grasduinen wat meer kunnen onthullen over hoe het er aan toegaat in Londen. 

Ben benieuwd of er weer zo’n controversiële winnaar uitkomt als vorig jaar. Deze foto die gemaakt is met een remote-opstelling terwijl de fotograaf lag te slapen houdt de gemoederen nog steeds bezig. Is het ethisch verantwoord om 14 flitsers op te stellen in het leefgebied van een sneeuwluipaard? Op dit soort ethische vragen kom ik terug in de Grasduinen van juli.

Maar er werd nog meer gejureerd. Vorige week, deze week en volgende week jureert de 3 koppige Grasduinen (en Trouw) jury voor de Grasduinen natuurfotowedstrijd (3 lange middagen). Daarna worden er nog de nodige sessies belegd om de uiteindelijke winnaars te bepalen.  Want ja, we willen natuurlijk wel de beste laten winnen!

Onlangs was ik op de Veluwe om een wandelroute uit te zetten die in het juninummer van Grasduinen gaat komen. Omdat ik niet zo dichtbij de Veluwe woon ben ik er ook blijven slapen. Mijn route ging door de Leuvenumse bossen en waar kun je dan beter overnachten dan in Hotel Het Roode Koper. Toegegeven het kost een paar centen, maar dan heb je wel wat! Prachtige kamers, alle met park en bosuitzicht, geweldig eten en super-gastvrij personeel. Kortom: Genieten. Dus wil je er een paar dagen tussenuit met je lief kijk eens op www.roodekoper.nl. (nee, ik heb geen aandelen in dit hotel)

De Duitse site care and click timmert goed aan de weg. De site is opgezet om geld in te zamelen voor goede milieu doelen. Elke dag is er een andere foto van een top natuurfotograaf die je gratis kunt downloaden als wallpaper. Voor iedere download schenken de sponsoren een bedrag aan het goede doel. Deze week staat Leon Baas in de schijnwerpers. Er zullen dus binnenkort heel wat computertjes staan met de fraai belichtte friemelbeestjes van Leon als wallpaper!

Nu de zon 24 uur per dag schijnt op Spitsbergen, begin ik af en toe toch naar het donker te verlangen. Zelfs de gordijnen op mijn kamer houden niet al het licht tegen, dus als student aardwetenschappen is er eigenlijk maar een oplossing mogelijk: je duikt een grot in. Gelukkig hebben we hier in de buurt twee indrukwekkende exemplaren tot onze beschikking: een morenegrot en een ijsgrot. Een morene is een door een gletsjer ’gebulldozerde’ hoop zand, grind en klei; binnenin de grot kun je de gesteenten prima bestuderen. Maar wat de morenegrot op Siptsbergen zo bijzonder maakt, is dat er ook ijskristallen aanwezig zijn. Omdat het binnenin de grot behoorlijk koud is, vormt de adem van bezoekers prachtige, bloemkoolvormige, ijskristalkroppen.
Nog indrukwekkender dan de morenegrot is de ijsgrot, die in de Longyearbreen is uitgesleten - je loopt daar in het binnenste van de gletsjer, door een honderden meters lange smetwatergang. De vloer is van ijs, het plafond en de muren zijn van ijs, overal zijn ijspegels en natuurlijke ijssculpturen - geen beeldhouwer die het zou kunnen namaken, zo bijzonder.

Toch is het ook fijn om na een grottenbezoek de zon weer te zien. Zeker als je rond middernacht vanaf een bergtop een prachtig rode bol tot bijna in de zee ziet zakken en vervolgens direct weer ziet opkomen. Op zo’n moment denkt niemand meer aan slapen – Spitsbergen is zo mooi, dat je dag en nacht van de natuur blijft genieten!

Morenegrot

IJsgrot

Een aantal jaren geleden bracht ik mijn vakantie in Fins Lapland door. Ik genoot er van oneindige bossen en fantastische snelstromende rivieren. Mijn liefde voor de natuur was nog in de opbloeifase. Ik werkte nog niet bij Grasduinen en wist ook niet zoveel over de specifieke diersoorten aldaar. Behalve de bruine beer dan, ik liep er een deel van het lange afstandspad ‘de berenroute’ dus dan gaat dat vanzelf.

Het was Vincent Munier die mij jaren later enthousiast maakte voor een zeer bijzondere lapland-bewoner. De laplanduil. Wat een fascinerend beest! Met zijn 1 meter 40 spanwijdte een imposante verschijning en dat gezicht….En heel lastig te vinden doordat zijn verenkleed naadloos overgaat in de berkenbasten. 

In Grasduinen 6 komt een verhaal over de laplanduil, in het kader van de Wild Wonders of Europe serie. Zoals je in mijn vorige natuurgekbijdrage kon lezen was fotograaf Sven Zacek daar.

Mooie kans voor mij om me weer eens in deze prachtuil te verdiepen. Er blijft alleen ‘iets’ knagen. Wanneer kan ik terug naar Finland om hem in levende lijve te zien? Voorlopig moet ik het doen met een opname van Vincent die bij mij boven de bank hangt:

De Estlandse fotograaf Sven Zacek is in Finland onder andere op zoek naar laplanduilen. “Ik ben voor mijn Wild Wonders missie in de streek rondom Kuusamo, daar vind je de nationale parken Riisitunturi en Oulanka. Het laatste staat bekend als een plek waar je ’s winters uilen kunt vinden die jagen in het open veld.

Na een reis van 1155 kilometer vanuit zuid Estland begin ik aan mijn missie samen met gids Lassi Rautiainen, die hier al 30 jaar komt. Voor mij is het de eerste keer in Fins Lapland. De streek is geweldig en ik snap waarom fotografie veteranen als Lassi en Hannu Hautala hier zoveel inspiratie hebben gevonden.

De eerste dag hield ik me bezig met vogels fotograferen zoals spechten en waterspreeuwen. Omdat er veel verse sneeuw was gevallen probeerde ik portretten te maken waarop ook iets van de omgeving te zien was. Ik gebruikte daar mijn 70-200 mm lens voor.  De grote Finse natuurfotografen hebben ook altijd veel oog gehad voor de omgeving van het dier dat ze fotografeerden.

Op een mooie avond zette ik koers naar de Riisitunturi berg. Ik wilde deze graag onder een sterrenhemel fotograferen. Daar aangekomen werd ik eerst getrakteerd op het noorderlicht en opeens stond ik in de mist. Heel bijzonder zo ’s nachts bij -20 graden! Volgens Lassi is dat heel normaal vanwege de grote hoeveelheid meren in de buurt. Het was lastig fotograferen omdat de lens constant besloeg in de mist en vervolgens bevroor.

Overdag hield ik me bezig met vogelfotografie in het schitterende licht. Meerdere keren betrapte ik mezelf erop dat ik helemaal niet aan het fotograferen was en alleen maar van het fantastische licht stond te genieten.

Finse fotografen hebben het toch maar makkelijk hier. Veel sneeuw en prachtig licht in de winter en in de zomer mooi zacht licht de klok rond. Een soort licht dat in het zuiden hooguit 10 minuten per dag is waar te nemen. Ik denk er sterk over om hier naartoe te verhuizen…

De dagen erna werk ik langs de Kitkajoki rivier. De Kiutaköngas waterval is een echte toeristische trekpleister, er komen jaarlijks zo’n 100.000 toeristen op af. Dan krijg ik plotseling een SMSje van fotograaf Jari Peltomaki. In het Oulu gebied zijn de uilen naar de open velden gekomen. Ze hebben de bossen verlaten, omdat daar nu teveel sneeuw ligt. De kans voor mij om mijn missie -de uilen- te volbrengen.

Dus ik vertrek richting Oulu. De mensen van Finnature zijn al een aantal dagen bezig met een uil te fotograferen in dit gebied. Ik hoop dat die er nog is als ik aankom.

En ja. Als ik aankom begin ik meteen mijn apparatuur te installeren, grote telelenzen die horen bij vogelfotografie. Maar een laplanduil neemt plaats op een tak vlak voor mijn lens, alsof hij me een plezier wil doen. Een aantal dagen blijft deze uil in de buurt en kan ik hem fotograferen tijdens fotogenieke sneeuwbuien. Na drie dagen is dit vrouwtje verdwenen.

Als een paar dagen later de lucht helemaal opklaart komt de uil weer terug. Blijkbaar wachtte ze ook op mooier weer. Ik kan weer verder met mijn missie.”

Als je een berghelling in de Vogezen bezit is het voorjaar één groot feest. Elke dag klauter ik de helling af om te zien wat er nu weer uit de grond komt. En dat is niet mis dit jaar. Natuurlijk ben ik het meest trots op de orchissoorten. Hoewel ik de natuur zoveel mogelijk z’n gang wil laten gaan trek ik bij een orchis alle overwoekerende plantjes uit de grond. 

Er is maar één probleem. De reeën, die dagelijks komen genieten van mijn berghelling, lusten ook orchideeën…..

Gisteravond was ik de maan kwijt. Ik wilde de maan fotograferen via een verrekijker (dat schijnt te kunnen), maar ik kon de maan nergens vinden.

Gelukkig biedt de vernieuwde website Alles over Sterrenkunde van journalist Govert Schilling uitkomst. Daar kon ik achterhalen hoe de laat maan eigenlijk opkomt. Vanavond is dat  - rond Zwolle in ieder geval - om 22:08 uur. Leuke site, bekijk het even voor het donker wordt en ga dan naar buiten om de maan te bekijken.

Beeld: www.nasa.gov

Een paar dagen geleden sjokte ik met keukengenote Hella richting huis. We waren net bij de supermarkt geweest en met onze zwaarbeladen backpacks ging de terugtocht naar de studentenbarakken – heuvel op – extra moeizaam. Net op het moment dat we besloten te gaan liften, zagen we dat de weg versperd was. Een vrouw in uniform kwam op ons aflopen en vertelde dat er een half uur eerder een lawine naar beneden was gekomen, over de weg. Het gevaar bestond dat het niet bij die ene sneeuwstort zou blijven, en daarom moest iedereen omlopen. Hella en ik bereidden ons al voor op nog een uur langer lopen, toen de vrouw aanbood ons een lift te geven. Zo heeft een lawine toch positieve kanten…
Het nadeel is dat er op heel Spitsbergen een extreem hoog lawinerisico is. Langs de weg waren de afgelopen zestig jaar nauwelijks lawines naar beneden gekomen. Op de bergwand staan tientallen houten torens, overblijfselen uit de tijd dat er via een kabelbaan kolen van de mijn naar het dorp werden vervoerd. Alle houten torens, meer dan zeventig jaar oud, waren nog intact, maar door de lawine zijn er drie gesneuveld. Mensen mogen hier niets dat van voor 1945 dateert slopen (ze zorgen in dit 103-jaar oude dorp bijzonder goed voor hun cultuurhistorisch erfgoed) maar de natuur maakt zijn eigen regels…

De lawine

Vorige week schreef ik over het sympathieke project van een aantal Nederlandse fotografen om zonder winstoogmerk natuurfoto’s te verkopen aan particulieren en bedrijven en daarbij een goed doel te steunen. (www.wild-at-work.nl)

Hoe sympathiek ook, ik vroeg me wel af wat andere fotografen (die moeten leven van fotoverkoop)  hier van vinden. Een aantal reacties: Marijn Heuts (één van de initiatiefnemers): “De prijzen die nu op de site staan zijn al hoger dan eerst en sluiten bijna naadloos aan bij die van professionele fotografen, dus geen oneerlijke concurrentie.” 

Andrew George (ook aangesloten bij Wild at work): “Het mes snijdt natuurlijk aan 2 kanten in deze…voor mezelf een mooie gelegenheid iets te doen voor de natuur en hopelijk behoud van deze, wat mijn boodschap ook is van mijn fotografie. Ooit heb ik tevergeefs mijn beelden gratis aangeboden aan de Vogelbescherming. Nu krijg ik deze kans toch indirect dankzij dit initiatief.”

Frank Jordan: “Inderdaad hoor ik veel fotografen (beroeps) die moeten leven van workshops, lezingen, reizen, en ook van afdrukken bij particulieren en bedrijven dat de wildgroei onder de amateurs zulke vormen aanneemt dat ze nauwelijks nog een normale prijs kunnen vragen. Een klein onderzoekje onder de (natuur)amateur fotografen en je ziet dat bijna iedereen bijklust, in wat voor vorm dan ook. Wel staan deze mensen allemaal ingeschreven bij de K.V.K waardoor je ze eventueel ook als (semi)beroeps zou kunnen zien. Verder valt op dat de kwaliteit van veel van deze fotografen vaak dubieus is (geldt overigens niet op voor Wild at….).

Laten de amateurfotografen gewoon genieten van wat ze tegenkomen onderweg en mooie beelden schieten dat is hun key-business. Het is helaas maar voor weinigen weggelegd om van hun hobby een beroep te maken. Indien ze dan toch wat met hun mooie beelden willen doen sluit je dan aan bij een stockbureau als Foto Natura of Kina, indien je beelden goed genoeg zijn kunnen deze bedrijven met hun kennis van de markt de beelden tegen een percentage verkopen.”