Ruim zesenzestig jaar geleden, op 13 mei 1944, schreef Anne Frank in haar later wereldberoemd geworden dagboek over de witte paardenkastanje naast Het Achterhuis. ‘Onze kastanjeboom staat van onder tot boven in volle bloei, hij is vol met bladeren en veel mooier dan verleden jaar.’
Vandaag is de boom, die jaren geleden al was aangetast door de dikrandtonderzwam, bezweken door de harde wind. De kastanje kwam in 2007 in het nieuws, toen de gemeente Amsterdam de zieke boom wilde kappen.Een speciale actiegroep werd in het leven geroepen. Met succes: voor de boom werd een ingenieuze stalen stellage gebouwd, waardoor hij naar verwachting nog zo’n vijf tot vijftien jaar zou kunnen blijven staan. Daarbij was blijkbaar geen rekening gehouden met een flinke storm…
Gelukkig is de boom, die halverwege de negentiende eeuw werd geplant,, niet in de richting van het Anne Frankhuis gevallen. Wat er met de gevelde boom gaat gebeuren, is nog onduidelijk. Voorbijgangers schijnen al stukjes boom als souvenirtje mee te nemen…

De paardenkastanje in april 2008, toen de stalen stellage werd gebouwd
Foto: ANP/Cynthia Boll

Op de Grasduinen-redactie hadden we laatst al beschuit met roze-witte muisjes, maar ook de boswachters in het nationaal park Zuid-Kennemerland kunnen een feestje vieren. De afgelopen maand zijn in de duinen namelijk twee wisentkalfjes geboren. Van het eerste kalf is al bekend dat het een koetje is, van het tweede dier moet is het geslacht nog niet bekend.

Foto: Ruud Maaskant

Vorig jaar zijn er vier kalfjes in het gebied geboren; spannend is of er dit jaar nog meer wisenten nakomelingen krijgen. Ook voor de boswachters is namelijk moeilijk te zien wanneer een wisentkoe drachtig is. Momenteel bestaat de groep uit twaalf wisenten, waaronder een volwassen stier. Na het overlijden van twee jonge wisentstiertjes dit voorjaar vormt de geboorte van de twee kalfjes een opsteker voor de boswachters.

Zelf op kraamvisite? Via www.npzk.nl kun je je aanmelden voor een exclusieve excursie met paard en wagen door het -normaal niet toegankelijke - wisentengebied.

Terwijl tropische boomkikkers massaal het loodje leggen en ijsberen verdrinken bij gebrek aan ijsschotsen, blijft de mens zich in ongeëvenaarde mate voortplanten. Met een bevolkingsaantal van 6,8 biljoen zijn wij verreweg de meest talrijke soort die de aarde ooit gekend heeft – en dat heeft zijn consequenties. Meer mensen betekent dat meer natuur moet worden opgeofferd om huizen neer te zetten en voedsel te verbouwen; inmiddels gebruiken we zo’n 50 procent van al het zoet water en aardoppervlak voor onze eigen behoeften. En daardoor krijgen andere soorten het moeilijk. De gevlekte bosuil bijvoorbeeld, die in de jaren negentig in de Verenigde Staten op de lijst van bedreigde soorten kwam te staan doordat zijn leefgebied werd gekapt voor hout- en papierproductie. En ook talloze soorten zoogdieren, reptielen, amfibieën en vissen staan op het punt om uit te sterven.
Hoog tijd dus om de bedreigde dieren te redden, maar hoe?
Gelukkig kunnen we een steentje bijdragen zonder onszelf meteen als lemmingen over een klif te storten; geboortebeperking volstaat.
Het Amerikaanse Center for Biological Diversity in Arizona deelt daarom sinds enkele maanden bedreigde-dierencondooms uit; een goed initiatief om de menselijke voortplantingsvreugde in toom te houden. De verpakkingen bestaan in zes varianten, elk met een plaatje van een bedreigde diersoort erop – variërend van een ijsbeer tot de Amerikaanse doodgraver (een keversoort). Elk pakje bevat twee condooms, informatie over de desbetreffende bedreigde soort en een pakkende slogan op rijm – voor als je om een openingszin verlegen zit…

100 topfoto’s zijn er maar liefst te zijn op de Wild Wonders of Europe expositie in Den Haag (vlakbij het Binnenhof). Ik wil graag weten welke jij de beste vindt! Fotografeer ‘m en vertel waarom (geef ook even de naam van de fotograaf), dan krijg je een plaatsje op Natuurgek!
Het kan nog tot eind augustus!

De Duitse Glanzlichter 2010 zijn bekend (voor de niet-kenners, dat is een natuurfotowedstrijd). En het blijkt wederom zeer goed te gaan met de Nederlandse natuurfotografen. Zo hebben o.a. Wilco Dragt, Paul van Hoof en Krijn Trimbos een prijs gewonnen. Gefeliciteerd!
Alle winnaars vind je hier. Schrik niet, die site lijkt mee te dingen naar de hoofdprijs voor de allerlelijkste fotosites. Alleen al dat logo van een gekooide tijger. Maar OK, het gaat om de inhoud!
Deze foto is van Krijn:

Theo Bosboom, Notoire prijzenbinnenhaler op internationale fotofestivals. Bijgaand nog een foto waarmee hij de tweede prijs in de categorie ‘onderwater’ haalde op het Asferico-concours. Ook niet gek, toch?

Vorig jaar had Theo zijn eerste reportage en een portfolio  in Grasduinen, binnenkort komt er meer en we blijven samenwerken met deze befaamde fotograaf!

Net op de dag dat Nasa meldt dat 2009 het op een na warmste jaar ooit was (althans, sinds ze dat keurig bijhouden in boekjes), stond ik buiten in de knisperende kou. Ik liep het Paddenpad bij Wapenveld voor de rubriek Verborgen Paden en onderweg had ik het steeds warm, koud, warm en weer koud. Geen griep hoor, maar ik moest foto’s maken en dan koel je razendsnel af.

Stoeiend met stramme vingers vroeg ik mij af: hoe doen die koene sneeuwridders Vermeer en Munier dat toch? Ik bedoel, in de gebieden waar zij zijn is geen horeca en het is er nog veel kouder dan hier. Waarschijnlijk hebben zij het ook gewoon koud, alleen zijn ze dat thuis weer vergeten bij het zien van al die fraaie beelden. Want dat is het raadselachtige aan kou: eenmaal binnen vergeet je snel hoe koud kou buiten kan zijn.

Of de wolf naar Nederland gaat komen is eigenlijk geen vraag meer. Zowel in Duitsland als in Frankrijk rukt het dier steeds verder op. De vraag is alleen nog wannéér hij zich zal melden aan de landsgrens. Niet iedereen is enthousiast over het idee, maar velen kunnen niet wachten op de eerste wolf op de Veluwe.

Zo is er dit sympathieke initiatief www.wolveninnederland.nl waar je de laatste stand van zaken kunt bekijken. Interessant! Bij mij in de buurt (zuid Vogezen) is de eerste al waargenomen. En ik word daar niet bang van ofzo, laat maar komen! (foto Vincent Munier)

Zoals eerder vermeld op Natuurgek ben ik in Schotland geweest. Op de terugweg nam ik de vroege veerboot. Net als de overige dagen was het weer vertrouwd Schots: grijs, regen, grauw en hier en daar een lichte plek in de bewolking. Ik stond op het achterdek van de veerboot toen een andere veerboot naar Mull passeerde. Ik staarde de boot na, die langzaam kleiner werd. Het was net of de ruimte om die boot heen maar bleef groeien, vooral de grijsblauwe hemel drukte steeds zwaarder op het veerbootje. Toen moest ik ineens denken aan een zin uit het boek Walging van Jean-Paul Sartre. De zin is niet van Sartre zelf, maar van prof. dr. E. A. D. E. Carp die de mooiste openingszin in een voorwoord ooit heeft geschreven. De zin luidt:

‘Hoe een mens, vereenzaamd ronddolend, in grenzeloze verveling, losgeslagen van alle gemeenschapsbanden zijn wereld bekijkt, in zich opneemt, kritiseert en veracht, hoe een gevoel van walging die mens bekruipt, hoe de zinloosheid van zulk een bestaan deze mens als het ware tegen de keel slaat, dat alles beschrijft op meesterlijke wijze de existentialist Jean-Paul Sartre.

Eventjes dacht ik dat. Daarna stapte ik van de boot en reisde vrolijk naar huis.

Gisteren heb ik de klimaatfilm The Age of Stupid gezien, en ik weet eigenlijk niet zo goed wat ik ervan moet denken. Enerzijds vind ik het goed dat er weer een documentaire is over de opwarming van de aarde. Mensen zijn over het algemeen toch geneigd alles wat vervelend is snel te verdringen en af en toe is het wel goed om ons geheugen weer op te frissen. Door voortdurend aandacht te besteden aan klimaatverandering kan het probleem niet aan onze aandacht ontsnappen. Toch loop je door een te uitgebreide berichtgeving ook de kans dat mensen ‘klimaatmoe’ worden, dat ze denken: ‘ik weet het allemaal wel’ en vervolgens gewoon doorgaan met hun oude manier van leven.

Als mensen horen dat ik aardwetenschapper ben vragen ze vaak wat ik denk van de invloed van de mens op het klimaat. Ze willen bevestigd (of juist ontkracht) zien dat wij de oorzaak zijn van de opwarming. Dat het klimaat verandert, daar is elke aardwetenschapper het over eens. Maar of de mens of de natuur de oorzaak is, daarover verschillen de meningen.

Zelf denk ik dat de waarheid in het midden ligt. Natuurlijke processen hebben in het verleden een rol gespeeld en er is geen reden waarom ze nu niet meer van invloed zouden zijn. Maar tegelijkertijd oefent de mens zoveel impact uit op de aarde dat we niet kunnen verwachten dat we geen sporen achterlaten. De wisselwerking tussen die verschillende factoren is zo complex dat er nog steeds geen ideaal computermodel bestaat dat de invloed van ons handelen kan voorspellen. Daarom hanteer ik de stelregel ‘baadt het niet, dan schaadt het ook niet.’ Zolang we niet weten hoeveel geweld wij het klimaat aandoen, kan het nooit kwaad om milieubewust te handelen. In de documentaire stelden ze een persoonsgebonden CO2-budget voor: iedereen krijgt een chipkaart met een bepaald ‘bedrag’ aan CO2-vervuiling dat je per jaar mag opmaken. Overschrijd je die limiet, dan kun je CO2 bijkopen van mensen die zuiniger leven.

Door de film werd ik me pijnlijk bewust van mijn eigen CO2-uitstoot. Ik leef behoorlijk duurzaam, maar ga redelijk vaak met het vliegtuig op vakantie. Een ideale manier om natuur te ontdekken waar ik anders niet snel zou komen, zoals het poollandschap van Spitsbergen bijvoorbeeld, waar ik dit voorjaar op studiereis was. Als ik de overweldigende natuur daar ervaar, raak ik extra gemotiveerd om klimaatvriendelijk te handelen – maar ja, door mijn vliegreis help ik dat schitterende landschap wel extra snel om zeep. Daarom probeer ik mijn verre reizen te beperken en ook dicht bij huis de mooie plekken te ontdekken.

Waarmee ik bij een ander knelpunt uitkom: duurzaamheid versus schoonheid. In The Age of Stupid was te zien hoe een groep Engelsen de plaatsing van een windmolen in de buurt van hun wijk tegenhield, omdat ze niet wilden dat hun uitzicht verpest werd. Natuurlijk waren ze allemaal heel klimaatvriendelijk, zeiden ze stuk voor stuk, en natuurlijk was het goed om windmolens te plaatsen - zolang het maar niet naast hun huis gebeurde.
Zelf zou ik ook het liefst wandelen en wonen in een gebied waar geen menselijke invloeden te zien zijn. Anderzijds is zo’n windmolen mijns inziens een betere vorm van horizonvervuiling dan een rokende fabriekspijp. Misschien kunnen ze molens maken met bomenprint – een bruine zuil met groene wieken…